De ambassade van Slovenië ligt in de Anna Paulownastraat. ‘We liggen tussen het Vredespaleis en het Paleis van de Koning’ zegt ambassadeur Roman Kirn. En dat symboliseert ook mijn werk.’ Kirn was eerder ambassadeur  in Belgrado, Birma, de Tsjechische Republiek, Oostenrijk, de Verenigde Naties New York en in Amerika.

‘De helft van mijn tijd ben ik bezig met de betrekkingen tussen Slovenië en Nederland, ook wel  bilaterale zaken genoemd. De andere helft van mijn tijd ben ik bezig met internationale zaken, ook wel multilaterale zaken genoemd. Dat maakt mijn werk des te interessanter. Den Haag is wereldhoofdstad van het internationale recht en dat brengt voor mij velerlei activiteit met zich mee.’

Euro betaalmiddel
Roman Kirn constateert dat de Nederlanders niet zo veel weten over Slovenië en omgekeerd geldt dat voor de Slovenen.  ‘Dat kun je de Nederlanders nauwelijks kwalijk nemen. We zijn pas 23 jaar een onafhankelijke staat. Daarvoor maakten we deel uit van grote rijken. Zeventig jaar waren we deel van Joegoslavië en 500 jaar waren we onderdeel van het Habsburgse Rijk en de Oostenrijks-Hongaarse monarchie. Dit verklaart waarom we elkaar nog niet zo goed kennen.’

Het is een wonder dat Slovenië nog als natie bestaat, vindt de ambassadeur. ‘In 1991 viel Joegoslavië uiteen. We hebben ons meteen aangemeld voor de Europese Unie. Sindsdien is het snel gegaan. In 2004 werden we lid van de EU en ook van de NATO. In 2007 hadden we – als eerste van de nieuwe lidstaten –  de euro als betaalmiddel.  In 2008 werden we als eerste nieuwe lidstaat voorzitter van de EU. Toch een opmerkelijke reeks feiten.‘

Zangkoor in Limburg
Dat Slovenië door de eeuwen heen overleefde ligt volgens de ambassadeur aan twee nauw samenhangende zaken: de taal en de cultuur.  ‘We zijn met weinigen. In Slovenië zelf twee miljoen personen, buiten Slovenië een miljoen. We hebben zelfs een ministerie voor de Slovenen in het buitenland.’ Slovenen wonen als minderheden in Oostenrijk en Italië, maar de meesten wonen in Amerika. Ze vertrokken tussen  1918 en 1940, vooral naar Cleveland, Ohio. Cleveland is de tweede Sloveense stad na Ljubljana. En zelfs Nederland was een bestemming, om precies te zijn: de kolenmijnen in Limburg. ‘Ik was laatst nog op bezoek bij de 85e verjaardag van Sloveens zangkoor Zvon in Limburg.’

Diensteneconomie
Als we het over de Sloveense economie hebben valt op dat Slovenië al lang georiënteerd is op  West-Europa.  In 1980 ging de export al voor 67% naar West-Europa, in 2014 is dat weinig veranderd, 70%.  Slovenië heeft een diensteneconomie. Het Bruto Nationaal Product bestaat voor 63% uit diensten, voor 33% uit industriële producten en voor 4% uit landbouw.

Bij diensten kun je denken aan de banken,  verzekeringen, transport en toerisme. De industrie kwam tot ontwikkeling halverwege de 19e eeuw toen de spoorlijn van Wenen naar Triest gereed kwam.  Zware industrie is er eigenlijk nooit geweest, met uitzondering van een staalfabriek die staal van hoge kwaliteit produceert. Belangrijkste bedrijven zijn er op het gebied van de elektronische industrie, farmacie,  ski-benodigdheden,  voedselfabricage en  auto’s.

Zo is er Gorenje,  die een Nederlands bedrijf heeft overgenomen, groot in huishoudapparatuur die verkocht wordt onder de namen Gorenje, Mora, Atag, Pelgrim, Etna. Op het gebied van farmacie is Krka een grote speler, op skigebied is er Elan. Pipistrel maakt ultra light motorvliegtuigen. Kirn: ‘Echte kunstwerkjes, het bedrijf kreeg drie maal een award van de NASA.’ Verder maakt Revoz (in handen van Renault)  auto’s, Adria-Mobil caravans en campers en ook de Tomos brommers en scooters blijken Sloveens te zijn.

Roman Kirn: ‘We lopen er niet altijd mee te koop dat producten uit Slovenië  komen. Sommigen in West-Europa maken de associatie, ‘het komt uit Oost-Europa’, de kwaliteit zal wel niet zo goed zijn. We proberen wel bekendheid te geven aan juist die producten die van hoge kwaliteit zijn. Daar heb je wel enige tijd voor nodig. ‘

Orchideeën
Van de andere kant zijn er ook Nederlandse bedrijven actief in Slovenië. Officieel zijn er 51 Nederlandse bedrijven in Slovenië gevestigd, maar soms gaat het om bedrijven die in Nederland geregistreerd staan, maar uit bijvoorbeeld uit Amerika komen, zoals Goodyear Dunlop. Een opmerkelijk bedrijf is Ocean Orchids, opgericht door een Sloveen die een tijd in Nederland woonde en terug ging. Mede met investeringskapitaal uit Nederland richtte hij het bedrijf op. Het levert inmiddels orchideeën in heel Midden en Oost-Europa.

Ambassadeur Kirn wil graag de samenwerking op landbouwgebied versterken. Slovenië is bergachtig, maar in het noordoosten, bij Hongarije is er een vlak gebied, dat heel geschikt is voor proefprojecten op landbouwgebied, ook vanwege het milde panonische klimaat en de vruchtbare grond. Er kan gebruik worden gemaakt van geothermale energie.

Protestantisme
We zijn aangekomen bij de cultuur. Toen de economische crisis begon, in 2009, was er geen sprake van protesten aan het adres van de regering of EU. Er was wel een protestmars, maar dat betrof een protest tegen de afschaffing van het Ministerie van Cultuur. Aan de culturele identiteit wordt zeer gehecht. De EU wordt in dit verband gezien als een veiligheidsnet voor het behoud van de Sloveense identiteit.

Roma Kirn: ‘We mogen dan een jonge staat zijn, we zijn geen jonge natie. De Sloveense cultuur is nauw verbonden met het protestantisme. 31 oktober, Hervormingsdag, de dag waarop de Reformatie door Luther herdacht wordt, is een nationale feestdag. Hoewel maar 1% van de bevolking protestants is – de meerderheid is katholiek – heeft het protestantisme een enorme impuls gegeven aan de Sloveense cultuur, in het bijzonder de taal en de literatuur. Een protestante priester zorgde ervoor dat er in 1551 het eerste Sloveense boek verscheen. Vanaf die datum had Slovenië haar eigen taal.

Op 8 februari is het Prešeren Dag, de dag van de Sloveense cultuur. Het is een feestdag waarop het overlijden van de nationale dichter France Prešeren herdacht wordt. De ambassadeur wil ertoe bijdragen dat Sloveneense kunst naar Nederland komt en andersom ook Nederlandse kunst in Slovenië faciliteren. Laatst opende hij in Amsterdam een expositie van het werk van de jonge kunstenaar  Masa Gala.

Concertgebouworkest
‘Er is recent een opwindend project gepresenteerd, onder meer door Nederlandse vrienden van Slovenië . Het plan is een Pop Art House in Amsterdam te creëren, een Sloveens huis, dat ruimte biedt aan kunstenaars, aan designers en musici, mode-ontwerpers en bedrijven op het gebied Sloveens voedsel en wijn. Het huis zou 24 uur per dag, zeven dagen in de week open moeten zijn. Toen ik het hoorde, steunde ik het idee meteen. Ik hoop dat Amsterdam het idee ook omarmd. Op niet te lange termijn spreek ik met vertegenwoordigers van Amsterdam hierover.’

Op deze manier kan de wederzijdse band en de integratie in Europa nog verder versterkt worden. Dat gebeurt ook door het ERASMUS-programma, waardoor Sloveense studenten in Nederland studeren. ‘Ook op kunstgebied, een aantal jonge kunstenaars werden en worden (verder)  opgeleid in Nederland en sommige blijven hier hangen. Onder hen bevinden zich operazangers, dirigenten en musici.

Recent hebben de Slovenen kennis met Nederland gemaakt door een presentatie van Nederlandse designmeubels in Ljubljana. Grote indruk maakte een concert van het Concertgebouworkest op het Zomerfestival op 1 september onder leiding van Mariss Jansons.

Langere stop in Slovenië
‘Nederlanders zouden de kwaliteit van het Sloveens leven wat beter kunnen leren kennen’, besluit de ambassadeur. ‘Het leven bestaat niet alleen uit werken. De Slovenen hebben een even lange winter- als zomervakantie. Meestal rijden de Nederlanders door ons land op weg naar de Kroatische kust. Ze zouden een iets langere stop in Ljubljana kunnen maken. Vanuit die stad ben je binnen een uur overal, in 30 minuten ben je in het skigebied, in 60 minuten ben je aan de Adriatische kust er zijn veel Spa’s – waaronder een aantal buitenspa’s – die erg goed voor de gezondheid zijn. De Nederlanders staan al op de 7e plaats van alle buitenlandse bezoekers, dat is al niet slecht. ‘

 

Bron en lees verder: velaposlanistvo 

Foto: White House