Van Magdalena Stoch van het Pools Toerisme Bureau in Amsterdam ontving ik de cijfers over het aantal Nederlanders dat Polen als toerist bezoekt. De lijn is stijgende: van 335.000 in 1989, 390.000 in 2011 en 2012 naar een aantal voor 2013 dat waarschijnlijk (de cijfers van het laatste kwartaal 2013 moeten nog verwerkt worden) weer 4 procent hoger is.

De Duitsers overtreffen de Nederlanders qua toeristisch bezoek, maar dat is niet verwonderlijk. Als we het afzetten tegen andere landen, is er wel degelijk een mooi resultaat te melden. Er gaan meer Nederlanders als toerist naar Polen, dan Oostenrijkers, Italianen en Fransen dat doen.

Stijgende lijn
Kijken we naar het totaal aantal buitenlandse toeristen aan Polen, in actuele en geprognosticeerde cijfers, dan is de lijn ook duidelijk: gestaag omhoog (cijfers van het Pools toeristisch onderzoeksbureau). Wat betreft de opbrengsten van het toerisme, ook interessant, volgens hetzelfde onderzoeksbureau, is de uitslag niet verrassend: ook een gestage lijn omhoog. In 2011 gaf de gemiddelde toerist in Polen per dag 60 euro uit.

Voorbeeld Nema Tours
Hoe gaat dat concreet allemaal in zijn werk?  Nemen we het voorbeeld van een Nederlandse reisorganisatie Nema Tours, geleid door ing. Jan van Gijlswijk. Op de Vakantiebeurs 2014 had ik een gesprek met hem. Van Gijlswijk: ‘Het toerisme naar Polen  is begonnen in 1990 toen het communisme omviel. Van 1990 tot 1996/97 was er een hausse aan mensen. We moesten wel een visum hebben, maar er kwamern busladingen vol mensen. Nema tours / Nowe Travel (in Polen) organiseerde wel 140 / 150 busreizen per jaar . En dan waren er ook nog eens 5 à 6000 mensen die de auto namen.’

Eigen hotel
Nadat de zaak was ingestort in 1997 ging het langzaam weer beter. Maar er was in de tussentijd wel wat veranderd. Internet had zijn intrede gedaan. De rol van de reisbureaus was langzaamaan uitgespeeld. ‘We zijn toen zelf een hotel gaan opzetten in Nowe, hotel Zdrojewo. Maar de stroom was nog niet heel groot in het begin. In Tsjechië snapten ze het Nederlandse toerisme beter. Daar ging een massale stroom heen.’

‘Polen zijn eigenwijze mensen’, zegt Jan. Ze waren nog niet klaar voor de touroperators uit Nederland. Maar ze zijn aan het leren. De laatste vijf / zes jaar zijn de prijzen van de hotels naar beneden gegaan. En er zijn ook hotels bijgekomen.

Malbork en Torun
Van Gijlswijk is actief met voornamelijk Nederlandse toeristen. De laatste tien jaar komen die met de bus. Er zijn zo’n 25 / 30 groepen per jaar, in totaal zo’n 700 personen. Het aantal stijgt jaarlijks. Nowe ligt in het noorden van Polen. Het ligt 80 km van Dantzig en tussen twee grote attracties, de steden Malbork en Torun. Gaan er ook Polen als toerist naar Nederland? Van Gijlswijk: ‘Vergelijk het met wat wij 50 jaar geleden hadden. Het grootste gedeelte wordt georganiseerd door de pastoor, de kerk. Maar de welvaart neemt toe, de economische groei is 5 procent per jaar, en inmiddels heeft een groot bureau als TUI zich ook al in Polen gevestigd. De helft van de Poolse bevolking gaat tegenwoordig op vakantie.’

Wat betreft de Polen die in Nederland werken: ‘Die verdienen 1500 euro = 6000 Zloty. Daarvoor bouwen ze in Polen huizen. Het zijn geen blijvers in Nederland.’

Zangkoren en agrariërs
Van Gijlswijk doet veel aan uitwisselingsprojecten: zangkoren, Poolse agrariërs die in Nederland komen, maar andersom nog veel meer Nederlandse agrariërs die naar Polen. En ze vestigen zich ook in het land. Er is er een, Arend Jan Hendriks uit Kawecin die 500 koeien in stal heeft, en die stal is ‘het modernste van het modernste’.  Van Gijlswijk gaat vaak met boerengroepen naar dit bedrijf. Van Gijlswijk spreekt Pools. Hij zit ook al 18 jaar in het land. Hij merkt niets van discriminatie tegen Nederlanders. ‘Ze kijken zelfs een beetje tegen je op.’ Hij vroeg zijn Nederlandse klanten wel eens: ‘wat voor een idee had u van Polen voordat u voor deze reis naar Polen vertrok?’ Dat was vaak dat het een arm land was, en misschien ook een gevaarlijk land. ‘Nederland is niet ver weg’, zegt Van Gijlswijk, ‘maar 700 kilometer weg.  Het is relatief goedkoop. Je hebt er alle mogelijkheden. Het is – met steun van de EU- veranderd van een grijs, communistisch land naar een modern land.’

Nog enige toeristische tips?
Van Gijlswijk:

  • De Mennonietenboerderijen en de Polders aan de Weichsel die 450 jaar gelden door Nederlandse Mennonieten zijn drooggelegd.
  • De binnenstad van Dantzig, voor het grootste deel ook door Nederlanders gebouwd. ‘Met de vele prachtige gevels  waant u zich in het vroegere Amsterdam’.
  • De Nederlandse nederzettingen in het Grudziadz dal.

Wie meer wil weten bestelt de brochure bij Jan van Gijlswijk, jvg@nemaww.nl, of kijkt op de site.